Baptistler: Din Özgürlüğünün Savunucuları

“… özgür olmaya çağrıldınız; ancak özgürlüğü benlik için bir fırsat olarak kullanmayın, sevgiyle birbirinize hizmet edin.”
Galatyalılar 5:13

Tanınmış Baptist pastör George W. Truett (1867-1944), Baptistler ve din özgürlüğü üzerine bir vaazında Amerikalı tarihçi George Bancroft’un şu sözünü aktarmıştır: “Vicdan özgürlüğü, zihnin sınırsız özgürlüğü, daha en başından Baptistlerin kazandığı zaferdi.”

Truett ayrıca İngiliz filozof John Locke’un şu ifadesini aktarmıştır: “Mutlak özgürlüğü, adil ve gerçek özgürlüğü, eşit ve tarafsız özgürlüğü ilk ileri sürenler Baptistlerdi.”

Din Özgürlüğü Mücadelesi

Gerçekten de Baptistler din özgürlüğü mücadelesinin önderleri arasındaydı, ancak uzun bir süre boyunca büyük bedel ödediler. Aslında din özgürlüğü çok ender bulunmuştur ve hâlâ da öyledir. Hristiyan hareketinin ilk günlerinde yönetim görevlileri Hristiyanlara ağır zulüm uyguladılar. Orta Çağ boyunca ve Protestan Reformu döneminde din özgürlüğü neredeyse hiç yoktu; çünkü hem Roma Katolik hem de Protestan kiliseleri, öğretilerine katılmayanlara zulmetmek için yönetimlerin yardımına başvurdular.

İngiltere’de, İngiliz topraklarındaki ilk Baptist pastör olarak kabul edilen Thomas Helwys (yak. 1556-1616), kralın dinsel konularda yetki sahibi olduğu iddiasına meydan okumaya cesaret etti. Helwys 1612’de Kötülüğün Gizemi adlı bir kitapçık yazdı ve imzalı bir nüshasını Kral I. James’e gönderdi. Nüshaya yazdığı kişisel ithafında şöyle dedi: “Kral ölümlü bir insandır ve Tanrı değildir; bu nedenle, tebaasının ölümsüz ruhları üzerinde onlar için yasalar ve hükümler koyma ve üzerlerine ruhani efendiler atama yetkisine sahip değildir.”

Helwys’in din özgürlüğü konusundaki Baptist inançlarını cesurca açıklaması nedeniyle Kral James onu hapse attırdı ve Helwys orada öldü … yalnızca Baptistler için değil, bütün insanlar için din özgürlüğü uğruna. Başka birçok kişi de bu uğurda acı çekti. Örneğin, John Bunyan (1628-1688), Hacının Yolculuğu adlı eserin yazarı olarak, Baptist bir pastör sıfatıyla din özgürlüğüne getirilen sınırlamaları kabul etmediği için uzun yıllar bir İngiliz hapishanesinde acı çekti.

Amerika’da Roger Williams (1603-1683) din özgürlüğü konusundaki görüşleri nedeniyle zulüm gördü. Ocak 1636’da Massachusetts’ten kaçtı ve Kızılderili dostlarının yanına sığındı. İlkbaharda, bütün yurttaşlar için vicdan özgürlüğünü güvence altına alan Rhode Island kolonisini kurdu. Ayrıca Batı Yarımküre’deki ilk Baptist kilisesinin kurulmasına yardım etti.

Ancak din özgürlüğü Yeni Dünya’nın her yerinde az bulunan bir değerdi. Baptistler din özgürlüğünü sağlamak için doğu kıyısı boyunca her yerde girişimlerde bulundular. Yönetim görevlileri Baptistleri halkın önünde kırbaçladı, hapsetti ve para cezasına çarptırdı; davalarına yakınlık duymayan insanlar da onları dövdü ve alaya aldı.

Sonunda New England’da Isaac Backus (1724-1806) ve Virginia’da John Leland (1754-1841) gibi önderlerin çabaları sayesinde, başkalarının da katıldığı Baptist sesi duyuldu. Örneğin, anlatıldığına göre Leland Virginia’nın Orange County bölgesinde bir meşe ağacının altında James Madison ile görüştü ve Madison’dan, din özgürlüğünü güvence altına almak amacıyla yeni Anayasa’ya bir değişiklik eklenmesi için çalışacağına dair söz aldı. Başlangıçta din özgürlüğü güvencesinden yoksun olduğu için kusurlu olan Birleşik Devletler Anayasası, Madison’ın önderliğinde böyle bir güvence sağlayacak şekilde değiştirildi. Tarihte ilk kez bir ulus, yurttaşlarına tam din özgürlüğü sağladı.

Din Özgürlüğünün Temelleri

Baptistler din özgürlüğü için neden böylesine yüksek bir bedel ödemeye razı oldular? Neden yalnızca hoşgörüyle yetinmeyip sadece kendileri için değil, herkes için din özgürlüğü uğruna mücadele ettiler? Yanıt, Hristiyan imanının doğasına ilişkin temel Baptist inançlarında bulunur.

Baptistlerin din özgürlüğüne bağlılığı, Baptist inanç ve uygulamaları mozaiğini oluşturan diğer Kutsal Kitap gerçekleriyle yakından ilişkilidir. Özgürlük bunların ayrılmaz bir parçasıdır.

• Mesih’i izleme özgürlüğü. Kutsal Kitap, Rab olan İsa’nın insanları kendisini izlemeye çağırdığını açıklar (Matta 7:21-27; 16:24-25). Ancak bu izleyiş gönüllü olmalı, asla zorla dayatılmamalıdır. Ayrıca insanlar Mesih’i izlemekte özgür olmalı; hiçbir kilise ya da yönetim tarafından engellenmemelidir. Mesih’te kurtuluş, Tanrı’nın Oğlu’nu lütuf armağanı olarak vermesine imanla karşılık vermekle gerçekleşir (Efesliler 2:8-10). Bu iyi haberi duyurma, işitme ve ona karşılık verme özgürlüğü hiçbir zaman kısıtlanmamalıdır.
• Kutsal Kitap’ı okuma ve yorumlama özgürlüğü. Kutsal Kitap iman ve uygulama için yetkilidir. Baptistler, Mesih’e imanla karşılık veren her kişinin, Kutsal Ruh’un yönlendirmesiyle Kutsal Kitap’ı anlama ve uygulama konusunda Tanrı vergisi yeterliliğe sahip bir imanlı-kâhin olduğunu ısrarla belirtirler. Ne kilise ne de yönetim görevlileri Kutsal Kitap incelemesini engellemeli ya da Kutsal Kitap’ın ne öğrettiğini dikte etmelidir. Her kişi bunu kendisi için yapmakta özgür olmalıdır.
• Vaftiz edilme özgürlüğü. Baptistler vaftizin yalnızca Mesih’e iman etmeyi gönüllü olarak seçen bir kişiye uygulanması gerektiğini ısrarla belirtirler (Romalılar 6:3-5; Koloseliler 2:12). Vaftiz hiçbir zaman kimseye zorla uygulanmamalıdır. Hiç kimse de bir kişinin vaftiz edilmeyi seçmesini engellememelidir.
• Bir kilise seçme ve destekleme özgürlüğü. Kutsal Kitap, kilisenin Mesih’te vaftiz edilmiş imanlıların, hizmetini gönüllü olarak destekledikleri gönüllü bir birliktelik olduğunu öğretir (Elçilerin İşleri 2:47; 2. Korintliler 9:7). Bu nedenle Baptistler, devletçe desteklenen kilise anlayışına ya da bir kilisenin hizmetini finanse etmek için vergi gelirlerinin kullanılmasına kesinlikle karşı çıkarlar.
• Bir kiliseyi yönetme özgürlüğü. Mesih’te ve Kutsal Ruh aracılığıyla imanlı-kâhinler, özerk bir kilisede kendilerini yönetme yeterliliğine sahiptirler (Elçilerin İşleri 6:1-6; 13:1-3; 1. Korintliler 5:1-13). Bu nedenle, halk sağlığı ve güvenliği tehlikeye atılmadığı sürece, kilise ya da yönetim yetkililerinin denetim çabalarından bağımsız olarak bunu yapmakta özgür olmalıdırlar.
• Tanıklık etme ve hizmet etme özgürlüğü. Baptistler, imanlı-kâhinlerin Müjde’yi başkalarıyla paylaşma ve Mesih’in adıyla başkalarına hizmet etme sorumluluğu bulunduğuna inanırlar. Bu nedenle Baptistler, insanların hiçbir insan yetkilisinin müdahalesi olmaksızın müjdeleme ve hizmet etme özgürlüğüne sahip olması gerektiğini ısrarla belirtirler (Elçilerin İşleri 5:29-42).

Din Özgürlüğünün Uygulanması

Geçmişte Baptistler herkes için din özgürlüğünün sağlanmasına yardım etmek üzere büyük bir bedel ödediler. Günümüz Baptistleri bu değerli mirasla ne yapmalıdır?

• Din özgürlüğünü koruyun. Din özgürlüğü de dâhil olmak üzere özgürlüğün bedeli sürekli uyanıklıktır. Birçok kuşağın özveriyle kazandığı şey, yalnızca bir ya da iki kuşağın ihmaliyle yitirilebilir.
• Din özgürlüğü için çabaları sürdürün. Dünyada hâlâ din özgürlüğünün olmadığı yerlerde yaşayan birçok insan vardır. Dinsel ve yönetimsel yetkililerin zulmü sürmektedir.
• Din özgürlüğünü sorumlu biçimde kullanın. Kutsal Kitap’ı dikkatle inceleyerek, bir kilisenin destekleyici üyesi olarak, Müjde’yi başkalarıyla paylaşarak ve İsa’nın öğretilerine uygun yaşayarak özgürlüğünüzü kullanın.
• Kilise ile devletin ayrılığını koruyun. Din özgürlüğünün doğal bir sonucu, dinsel kuruluşlarla yönetim yetkisinin dostane biçimde ayrılmasıdır. Baptistler bu anlayışın savunucusu olmuşlardır ve bunu sürdürmeleri gerekir.
• Özgürlüğü başkalarının yararı için kullanın. Pavlus şöyle yazdı: “Özgür olmaya çağrıldınız; yalnız özgürlüğü benlik için bir fırsat olarak kullanmayın, sevgiyle birbirinize hizmet edin” (Galatyalılar 5:13). Bu nedenle özgürlüğümüzü bencilce değil, dünyanın her yerindeki insanların ihtiyaçlarına hizmet etmek için kullanmalıyız.

Sonuç

Baptistler, büyük tehlikelere ve muazzam özverilere katlanarak bu kuşaktaki çok sayıda insan için din özgürlüğünün sağlanmasına yardım ettiler. Şimdi bu değerli mirasın gelecek kuşaklar için korunmasına yardım etmek günümüz Baptistlerine düşmektedir.

“Baptistleri, tam din özgürlüğü ilkesine bağlılıklarından ayrı olarak tanımlamak olanaksızdır.”
William R. Estep
Neden Baptistler?