Kutsal Kitap’ın Yetkisi

“Kutsal Yazılar’ın tümü Tanrı esinidir ve öğretmek,
azarlamak, düzeltmek ve doğruluk yolunda eğitmek için yararlıdır;
öyle ki Tanrı adamı her iyi iş için bütünüyle donatılmış olsun.”
2. Timoteos 3:16-17 (NIV)

BAPTİSTLER yüzyıllar boyunca Kutsal Kitap’ın Hristiyan imanı ve uygulaması için tek ve nihai yazılı yetki olduğu konusunda ısrar etmişlerdir. Papalar, krallar, piskoposlar, pastörler ve öğretmenler de dahil olmak üzere, aksini ileri sürenlere karşı direnmişlerdir. Hem dinî hem de seküler güçler, Kutsal Kitap’ın yetkisine olan bu bağlılıkları nedeniyle Baptistlere zulmetmiştir.

Baptistler Kutsal Kitap’ı Yetke Olarak Kabul Ederler

Esasen Baptistler, Kutsal Kitap’ı, kendi doğası nedeniyle iman ve uygulama için yetkili kabul etmişlerdir. Baptistler, Kutsal Kitap’ın tanrısal doğasının onun yetkisinin temeli olduğu konusunda ısrar etmişlerdir. Başka hiçbir yazı Kutsal Kitap’la karşılaştırılamaz. Kutsal Kitap, benzersiz biçimde Tanrı’dan gelmesi ve Tanrı hakkında olması bakımından bütün diğer yazılar arasında tek başına durur.

Tarihimizin büyük bölümünde Baptistler, Kutsal Kitap’ın tanrısal doğasına iman ettikleri için onun yetkisini doğrudan kabul etmişlerdir. Kutsal Kitap’ın tanrısal doğasını “kanıtlamak” için fazla çaba göstermeden, Baptist inançlarını ve uygulamalarını doğrulamak amacıyla Kutsal Yazılar’dan alıntı yapılmıştır.

Bununla birlikte Baptistler ve başkaları, Kutsal Kitap’ın tanrısal ve yetkili doğasına ilişkin birçok kanıta işaret edebilirler: Kutsal Kitap’ın yüzlerce yıllık bir süre boyunca farklı kişiler tarafından yazılmış olmasına karşın gösterdiği şaşırtıcı birlik; Eski Antlaşma peygamberliklerinin, örneğin İsa’nın yaşamında ve öğretilerinde gerçekleşmesi; Kutsal Kitap’ın mesajının yüzyıllar boyunca süregelen geçerliliği; mesajının yaşamları ve toplumu dönüştürme gücü ve Kutsal Kitap’ın içinde onun Tanrı’nın Sözü olduğuna dair yinelenen iddialar.

Kutsal Kitap’ın Yetkisinin Niteliği

Baptistler, Kutsal Kitap’ın Hristiyan imanı ve uygulaması için tek yazılı yetki olduğunu vurgular ve inanç bildirgeleri, iman ikrarları, gelenekler, ilahiyatçıların öğretileri ve mezhep kurucularının açıklamaları gibi diğer yazıların böyle bir yetkiye sahip olduğunu reddederler. Baptistler bu belgelerin bazılarından içgörü kazanıp onlar için takdirlerini ifade edebilseler de bunları yetkili kabul etmeyi reddederler.

Bazıları, Kutsal Kitap’ı yetkili kabul etme konusunda gösterdikleri olağanüstü yüksek saygı nedeniyle Baptistleri Kutsal Kitap’a tapmakla suçlamıştır. Elbette Kutsal Kitap’a tapmayız; nihai yetke olarak Kutsal Kitap’ın Tanrısı’na taparız. Kutsal Kitap bizim için yetkilidir; çünkü Tanrı’dan gelmiştir ve Tanrı hakkındadır.

Baptistlerin Kutsal Kitap’tan sık sık tek yazılı yetkimiz olarak söz etmelerinin bir nedeni budur. Nihai yetkimiz Tanrı’dır. Kutsal Ruh, kişileri Kutsal Kitap’ı yazmaları için esinlemiştir; böylece Kutsal Kitap, Baptist İmanı ve Mesajı’nın belirttiği gibi, “tanrısal öğretinin kusursuz bir hazinesidir. Yazarı Tanrı, amacı kurtuluş ve içeriği hiçbir yanlışlık karışımı bulunmayan gerçektir.” Bu niteliğiyle Kutsal Kitap bizim için Tanrı’nın bir vahyi olur.

İsa Mesih, Tanrı’nın en eksiksiz vahyidir. Kutsal Kitap İsa Mesih’i her şeyin Rabbi olarak açıklar. Mesih’in Rabliği ile Kutsal Kitap’ın yetkisi el ele gider; bunlar birbiriyle çelişkili değil, birbirini tamamlayıcıdır.

Baptistler, Kutsal Ruh’un kişileri yalnızca Tanrı hakkındaki gerçeği kaydetmeleri için güçlendirmekle kalmayıp, Kutsal Kitap’ı yorumlayıp uygulayabilmeleri için kişileri aydınlattığına ya da onlara ışık verdiğine inanırlar.

Kutsal Kitap temelde dinî bir yetkedir. Tanınmış Baptist pastör-ilahiyatçı Herschel Hobbs, Baptist İmanı ve Mesajı adlı kitabın 24-25. sayfalarında, “Kutsal Kitap öncelikle bir din kitabıdır” der. Şöyle açıklar: “Kutsal Kitap’ın yetkili bir kitap olduğunu söylemek, insan düşüncesinin her alanında yetkili olduğu anlamına gelmez. Bilim alanında bir yetke değildir. Böyle bir iddiada bulunmaz.” Hobbs ayrıca şöyle yazar: “Kutsal Kitap tarih, edebiyat, felsefe, psikoloji ya da bilim ders kitabı olduğu iddiasında bulunmaz. Yine de bunların ve daha fazlasının gerçek unsurlarını içerir.”

Kutsal Kitap’ın Yetkisi Diğer Temel Baptist İnançlarıyla İlişkilidir

Baptistler Kutsal Kitap’ı iman ve uygulama için tek yazılı yetki olarak gördüklerinden, Kutsal Kitap Baptist öğretisinin ve kilise yönetim düzeninin temelidir. Yüzyıllar boyunca Baptist inanç bildirgelerinde ortaya konulan her bir inanç için daima Kutsal Yazılar’a atıfta bulunulmuştur.

Kutsal Kitap’ın yetkisine dayanarak Baptistler; yalnızca iman yoluyla lütufla kurtuluş, bütün imanlıların kâhinliği, ruhun yeterliliği, imanlının vaftizi, vaftizin ve Rab’bin Sofrası’nın simgesel niteliği, yalnızca yeniden doğmuş kişilerden oluşan bir kilise üyeliği, cemaat esaslı kilise yönetimi, kiliselerin özerkliği, din özgürlüğü ve misyonlar ile hizmet için gönüllü iş birliği gibi konulardaki inançlarını temellendirirler.

Bu temel kanaatlerden bazıları, Baptistlerin Kutsal Kitap’a bakışları ve onu yorumlama biçimleriyle özel bir şekilde ilişkilidir. Örneğin, ruhun yeterliliğine ve bütün imanlıların kâhinliğine olan inanç, Baptistleri her imanlı-kâhinin Kutsal Kitap’ı okuyup anlayabilecek yeterliliğe sahip olduğu ve her imanlı-kâhinin Kutsal Kitap’ı okuma ve yorumlama fırsatı ile sorumluluğunun başkalarına devredilmemesi gerektiği konusunda ısrar etmeye yöneltir. Benzer şekilde Baptistler, başka hiçbir kişinin ya da grubun başkalarına neye inanacaklarını dikte etme hakkını üstlenmeye kalkışmaması gerektiğinde ısrar ederler.

Baptistler bütün insanların Kutsal Kitap’a sahip olma, onu okuma ve kendileri için yorumlama özgürlüğüne sahip olması gerektiğini ilan ederler. İsa’nın yaşamına ve öğretilerine dayanarak Baptistler, imanın zorla kabul ettirilemeyeceğinde ve hiç kimsenin bunu yapmaya çalışmaması gerektiğinde ısrar ederler. Kutsal Kitap’ın belirli bir yorumu da bir başkasına dayatılmamalıdır.

Kutsal Kitap’ın Öğretilerini Yorumlamak

Bütün imanlıların Kutsal Kitap’ı kendileri için yorumlama özgürlüğüne sahip olması gerektiğini ilan etmede bir tehlike var mıdır? Elbette tehlike vardır; herkes Hristiyan olgunluğunda aynı ölçüde gelişmiş ya da Kutsal Kitap yorumlama ilkeleri konusunda aynı ölçüde bilgili olmadığı için tuhaf, hatta acayip yorumlar ortaya çıkabilir.

Ancak alternatif daha da tehlikelidir: az sayıdaki kişinin Kutsal Kitap’ın ne öğrettiğine karar verme yetkisine sahip olduğuna inanmak. Her şeyden önce, böyle bir sorumluluğu başka bir kişinin ya da bir grubun ellerine verme yetkisi kimde vardır? Ayrıca Kutsal Kitap bilginleri, Kutsal Kitap’ın bazı bölümlerine ilişkin yorumlarında büyük ölçüde farklılaşırlar. Hangi yorumların gerçekten doğru olduğuna kim karar verecektir?

Bu, bir kişinin Kutsal Kitap ve onun öğretileri hakkında istediği her şeye inanmakta özgür olduğu anlamına mı gelir? Baptistler bunu yapmakta özgür olduklarını ilan ederler, ancak bu her yorumun doğru olduğu anlamına gelmez. Baptistler, Kutsal Kitap’ı yorumlama özgürlüğüne ağır bir sorumluluğun eşlik ettiğinde ısrar ederler. İnsanlar Kutsal Kitap’ı dua ederek ve alçakgönüllülükle, Kutsal Ruh’un yönlendirmesine dayanarak incelemelidir. Kutsal Kitap yorumları, içgörü kazanmak amacıyla imanlılar topluluğuyla paylaşılmalıdır. Sağlam yorumlama ilkeleri kullanılmalıdır. Kişinin yorumu, daha iyi bir anlayış kazanma olasılığı için geçmişteki ve günümüzdeki olgun Hristiyanların yorumlarıyla karşılaştırılmalıdır.

Sonuç

Baptistler Kutsal Kitap konusunda birçok yönden farklılık gösterirler. Bununla birlikte Baptistler belirli öğretiler ya da uygulamalar üzerinde farklı düşündüklerinde, görüşlerinin yetkisi olarak başka bir kaynağı değil Kutsal Kitap’ı kullanırlar. Bu nedenle Baptistler, Kutsal Kitap’ın belirli öğretiler ve uygulamalar hakkında ne öğrettiği konusunda anlaşamayabilseler de Kutsal Kitap’ın iman ve uygulama için tek ve nihai yazılı yetkimiz olduğu konusunda hemfikiriz.

“Eski ve Yeni Antlaşma Kutsal Yazıları’nın Tanrı’dan vahyedildiğine
ve iman ile uygulamaya ilişkin tek gerçek sistemi içerdiğine inanıyoruz.”
Teksas’ta Union Baptist Birliği tarafından
1840 yılında kabul edilen İman Maddeleri’nden.