Baptistlerde Cemaat Esasına Dayalı Kilise Yönetimi: Bir Meydan Okuma

“Hiçbir şeyi çekişmeyle
ya da boş övünmeyle yapmayın; tersine,
alçakgönüllülükle herkes başkasını
kendisinden üstün saysın.”
Filipililer 2:3

Mesih’in Rabliği altında cemaat yönetimi, Kutsal Kitap’a dayanan temel bir Baptist yönetim biçimidir. Ancak günümüzde bu idealin karşısında birçok zorluk bulunmaktadır.

Zayıflamış Cemaat Yönetiminin Görünürdeki Nedenleri

Baptist kilise yaşamını gözlemleyenler, cemaat yönetimini sınayan bir dizi etkenden söz ederler. Bazı kiliselerde kurumsal bir işletme modeli vardır. Pastör, kilise maliyesi, personeli, programları ve bazen üyelik nitelikleri hakkında bile tek taraflı önemli kararlar alma yetkisine sahip bir tür CEO gibi görev yapar. Bazı kiliselerde diyakonlar ya da yönetici ihtiyarlar gibi bir grup, ticari bir şirketteki yönetim kurulununkine benzer bir işlev görür.

Kilise yönetimine yönelik böyle yukarıdan aşağıya bir yaklaşım için çoğu zaman sunulan başlıca gerekçe, bunun verimli olmasıdır. Kararlar, çok sayıda kişiyi komite ve iş toplantılarına katma gereği olmadan bir kişi ya da birkaç kişi tarafından alınır. Elbette sağlam işletme ilkeleri bir kilisede memnuniyetle karşılanmalıdır. Ancak kolaylık, bir kilisenin temel örgütlenmesine yön veren ölçüt olmamalıdır.

CEO ve yönetim kurulu modelleri verimli görünebilir; ancak çoğu zaman bir Baptist kilisesinde yıkıcı çatışmalara yol açarlar. Büyük kilise çatışmalarının çoğu önderlik meselesinden kaynaklanır ve bunların birçoğu bir pastör denetimi ele almaya çalıştığında patlak verir. Bu çatışmalar çoğu zaman pastörün görevden alınmasıyla sonuçlanır. Bu mesele yüzünden kilise bölünmeleri de meydana gelir. Elbette kusur her zaman tek bir kişide ya da grupta değildir; ancak temel neden çoğu zaman cemaat yönetimini zayıflatma girişimidir.

Cemaat yönetimine yönelik meydan okuma, yetke iddiasında bulunan pastörlerden, diyakonlardan ya da ihtiyarlardan değil, büyük güç kazanan birkaç kilise üyesinden gelebilir. Birkaç kişi denetimi ele geçirdiğinde cemaat yönetimi sendeler.

Cemaat Esasına Dayalı Kilise Yönetimini Zayıflatan Bazı Temel Etkenler

Baptist kiliselerini gözlemleyenler, cemaat esasına dayalı kilise yönetiminin Kutsal Kitap’a dayanan idealine ulaşamamada payı olan başka etkenlere işaret ederler. Temel bir etken, Hristiyan gelişimlerinde olgunlaşmamış çok sayıda kilise üyesi olabilir. Etkili cemaat esasına dayalı kilise yönetimi, cemaatin yalnızca Mesih tarafından kurtarılmış değil, aynı zamanda Mesih’te sağlıklı bir olgunluğa doğru gelişen kişilerden oluşmasına bağlıdır. İman yoluyla lütufla kurtuluş deneyiminden yoksun kişiler, cemaat yönetimine etkili biçimde katılmak için gerekli olan imanlıların kâhinliği ve ruhun yeterliliği gibi Kutsal Kitap’a dayalı nitelikleri taşımayacaklardır.

Benzer biçimde Hristiyan gelişimini ve öğrenciliği anlamlı biçimde yaşamamış kişiler de (1. Korintliler 3:1-14), İsa’yı Rab olarak izlemeye derin bir bağlılık gösteren hizmetkâr tutumundan yoksun olabilirler (Filipililer 2:5-11). Cemaat esasına dayalı kilise yönetiminin etkili biçimde uygulanması, kişilerin Mesih’in kilise için olan isteğini izlemeyi arzulamalarını ve diğer imanlı kâhinlerden kavrayış ve bilgelik aramalarını gerektirir.

İlgisizlik ve kayıtsızlık da iş toplantılarına ve kilise yönetiminin diğer işlevlerine katılımın az olmasına katkıda bulunarak cemaat yönetimini zayıflatır. Böyle bir katılım eksikliği bir boşluk yaratır ve katılmaya istekli olanların kilisenin yaşamını denetlemesine olanak verir.

Gerçek cemaat yönetiminin bulunmamasındaki bir başka temel etken, birçok kişinin onun nasıl işlediğini gerçekten anlamaması olabilir. Baptist inançları ve yönetim biçimi konusundaki eğitim eksikliği, birçok kişinin cemaat yönetiminin nasıl ve neden işlediğine ilişkin çok az bilgiye sahip kalmasına yol açmıştır.

Cemaat Yönetimi Neden Önemlidir?

İnsanların cemaat yönetiminin bir kilisede işlemesini sağlamak için çaba göstermemelerinin bir başka nedeni, onu gerçekten önemli saymamalarıdır. Oysa cemaat yönetimi son derece önemlidir.

Cemaat yönetimi önemlidir; çünkü bir kilisenin temel inançları hakkında çok şey söyler. Örneğin Kutsal Kitap’ın yönetim biçimi hakkında öğrettiğine inandığımız şeyleri izlememek, Tanrı Sözü’nün yetkesine bağlılığımızı sorgulanır hâle getirir. Cemaat yönetiminin bulunmaması, bir kilisenin ruhun yeterliliğine ve imanlıların kâhinliğine bağlı olmadığını da gösterebilir; çünkü bir kişinin ya da bir avuç kişinin kiliseyi yönetmesi bu temel öğretileri zayıflatır.

Cemaat yönetimi, üyelerde Hristiyan olgunluğunun gelişmesi için de önemlidir. Cemaat yönetimini uygulamamak, imanlı kâhinlerin ruhun yeterliliğini ve kâhinliklerini kullanma fırsatlarını ortadan kaldırarak ruhsal gelişimlerini bastırabilir. Bütün üyelerin kilise yaşamına tam katılımı, her birinin Tanrı tarafından verilmiş hizmet niteliklerini geliştirmesini sağlar (Efesliler 4:1-15). Böyle bir gelişim yalnızca bireysel üyeye değil, bir bütün olarak kiliseye de yarar sağlar.

Dolayısıyla cemaat yönetimi önemlidir; çünkü bir kilisenin canlılığına katkıda bulunabilir. Kişiler sahiplik duygusu hissettikçe daha sorumlu üyeler olma olasılıkları artar. Kilise kararlarında söz sahibi olmak, kişileri kararların uygulanmasına yardım etmeleri için çoğu zaman harekete geçirir.

Cemaat yönetimi yalnızca kilise için değil, genel olarak toplum için de önemlidir. Böyle bir yönetimin demokratik süreçlerine katılmak, insanları siyasal demokrasimize katılmaya hazırlar. Gerçekten de siyasal demokrasimiz Baptistlerin cemaat yönetimi kavramına çok şey borçludur.

Bazı tarihçiler cemaat yönetiminin, Batı uygarlığının siyasal yaşamda demokrasiye doğru ilerlediği dönemde ortaya çıktığını öğretmişlerdir. Bu nedenle Baptist demokrasisinin yalnızca seküler demokrasiyi yansıttığı ve kilise yaşamının temel bir unsuru olmadığı ileri sürülmüştür.

Ancak Baptist cemaat yönetimi seküler demokrasiye dayanmaz. Kutsal Kitap’ın öğretilerine dayanır. Aslında siyasal demokrasi, özgürlüğü ve bireysel haklarla sorumlulukları Kutsal Kitap gerçeğine dayanarak savunan Baptistlerin ve başkalarının ruhsal kavramlarına çok şey borçludur. Örneğin bir tarihçi 1800’lerde, Bağımsızlık Bildirgesi’nin yazarı Thomas Jefferson’ın evinin yakınındaki bir Baptist kilisesinin iş toplantılarına ve diğer toplantılarına katıldığını, demokrasiyi işler hâlde gözlemlediğini ve Amerikan demokrasisinin gelişmesinde Baptistlerin önemini kabul ettiğini yazmıştır.

Cemaat Esasına Dayalı Kilise Yönetimini Güçlendirme Yolları

Cemaat esasına dayalı kilise yönetimi Baptist kimliği için temel olduğundan ve kiliselerin, bireysel üyelerin ve toplumumuzun esenliği açısından önemli olduğundan, cemaat yönetimini güçlendirmek için adımlar atılmalıdır.

Birkaç yol önerilmiştir: Yeniden doğmuş ve ruhsal bakımdan olgun kişilerden oluşan bir kilise üyeliğini sürdürmeye çaba gösterin. Müjdelemeye ve Hristiyan gelişimine büyük önem verin. Bütün üyelerin yönetime sağlıklı biçimde katılması için dua edin. Üyeleri cemaat esasına dayalı kilise yönetiminin önemi ve onun diğer temel Baptist inançlarıyla ilişkisi konusunda eğitin. Üyelere bir Baptist kilisesinin nasıl örgütlenmesi ve işlemesi gerektiğini öğretin; yeni üyeler için bir sınıf bu bilgileri içermelidir. Pastör ve diyakonların seçilmesi sürecinde cemaat esasına dayalı kilise yönetimine, imanlıların kâhinliğine ve ruhun yeterliliğine vurgu yapın.

Kabul etmek gerekir ki kiliseler, özellikle de çok sayıda üyeye sahip olanlar, üyelerin tamamını cemaat yönetimine katma konusunda özel zorluklarla karşılaşabilirler. Bununla birlikte kişileri gruplara ve komitelere katarak, belirli kararları bu gruplara devrederek ve bütün üyelerin kendilerini ifade edip oy kullanabilecekleri iş toplantıları düzenleyerek cemaat yönetiminin temel özelliklerini korumak mümkündür.

Sonuç

Cemaat esasına dayalı kilise yönetimi, Kutsal Kitap’a dayanan diğer Baptist kanaatleriyle yakından ilişkilidir. Her Baptist bu değerli kanaati yalnızca korumakta değil, güçlendirmekte de rol oynayabilir.

“Baptistler geleneksel olarak cemaat esasına dayalı kilise yönetimi kavramına sıkıca bağlı olsalar da onun süregelen uygulamasına ve etkililiğine yönelik tehditler vardır—bunlar Baptist ailesinin hem dışından hem de içinden gelir.”
Ebbie Smith
Baptistler İçin Önemli İnançlar