Baptistler: İmanlının Vaftizi
“Bu nedenle vaftiz yoluyla O’nunla birlikte ölüme gömüldük:
Baba’nın yüceliği sayesinde Mesih nasıl ölümden dirildiyse,
biz de aynı şekilde yeni bir yaşam sürmeliyiz.”
Romalılar 6:4
Baptist olmayanların çoğuna (hatta bazı Baptistlere!) Baptistlerin ayırt edici özelliğinin ne olduğunu sorun; büyük olasılıkla “Yetişkinlerin suya daldırılarak vaftiz edilmesi” diyeceklerdir. Elbette tek bir Baptist ayırt edici özelliği yoktur. Öyleyse neden birçok kişi Baptistlerin uyguladığı vaftizi bizim ayırt edici özelliğimiz olarak görür? Olası bir neden, Baptistlerin imanlının vaftizini suya daldırma yoluyla uygulayan ve bunu kurtuluşun bir şartı olarak değil, kurtulmuş olmanın bir simgesi olarak yapan çok az sayıdaki mezhepten biri olmasıdır.
Geçmiş yüzyıllarda hem devletin hem kilisenin yöneticileri bu uygulama nedeniyle Baptistlere karşı zulüm başlattılar. Böylesine sert direnişin ve suya daldırmanın getirdiği zorluğun karşısında Baptistler neden imanlının suya daldırılarak vaftiz edilmesine ilişkin inanca ve uygulamaya inatla bağlı kalmışlardır? Yanıt temel Baptist kanaatlerinde bulunur.
Vaftiz Yalnızca İmanlılar İçindir
Yeni Antlaşma, vaftizin her zaman imana gelişten sonra olduğunu, hiçbir zaman ondan önce gelmediğini ve kurtuluş için gerekli olmadığını kaydeder (Elçilerin İşleri 2:1-41; 8:36-39; 16:30-33). Baptistler iman ve uygulama konusunda tek yetkimiz olarak Kutsal Kitap’a başvurduğumuz için vaftizin yalnızca İsa Mesih’e Rab ve Kurtarıcı olarak iman etmiş kişiler için olduğuna inanırız.
Ayrıca Baptistler, Yeni Antlaşma’da İsa’ya Rab ve Kurtarıcı olarak iman edip O’nu izlemeye adanmanın her zaman gönüllü olduğuna dikkat çekerler. Bu nedenle böyle bir adanmanın işareti olan vaftiz de her zaman gönüllü olmalıdır.
Kutsal Kitap’a dayanan bu kanaatler nedeniyle Baptistler bebekleri vaftiz etmezler. Bu ret zulme yol açmıştır. Örneğin Harvard Üniversitesi’nin ilk başkanı Henry Dunster, bebek yaştaki çocuklarını devlet destekli kilisede vaftiz ettirmeyi reddettiği için yalnızca görevinden uzaklaştırılmakla kalmamış, Cambridge’den de sürülmüştür.
Vaftiz Yalnızca Suya Daldırma Yoluyla Yapılır
Bazı ilk dönem Baptistleri kişinin üzerine su dökerek ya da serperek vaftiz etmiş olsalar da Baptistler kişinin bütün bedeninin suya daldırılmasının Kutsal Kitap’a uygun tek vaftiz yolu olduğu sonucuna vardılar. Bu nedenle zulme, zorluğa ve alaya rağmen vaftizi yalnızca suya daldırma yoluyla uygulamaya başladılar. Günümüzde dünyanın büyük bölümünde Baptistlerin uyguladığı yol budur.
Vaftizin doğru uygulanış biçiminin suya daldırma olduğuna ilişkin inanç, çeşitli nedenlerle Kutsal Kitap’a dayanır:
- İngilizcedeki “baptize” (“vaftiz etmek”) sözcüğü, Yeni Antlaşma’nın ilk olarak yazıldığı dil olan Grekçedeki “daldırmak, suya batırmak ya da içine gömmek” anlamına gelen bir sözcükten gelir.
- Vaftizci Yahya, İsa halka açık hizmetine başlarken O’nu Ürdün Irmağı’nda suya daldırarak vaftiz etti (Matta 3:13-17; Markos 1:9-11).
- Yeni Antlaşma döneminde Mesih’in öğrencileri suya daldırarak vaftiz ettiler (Elçilerin İşleri 8:36-39).
- Suya daldırma, Mesih’in kurtuluşu sağlamak için öldüğünü, gömüldüğünü ve dirildiğini ilan etmenin yanı sıra kendi diriliş umudumuza tanıklık etmenin de bir yoludur (Romalılar 6:5).
- Yeni Antlaşma, suya daldırmanın bir imanlının eski yaşam biçimine öldüğünü ve Mesih’te yeni bir yaşam biçiminde yürümek üzere yaşadığını simgelemenin bir yolu olduğunu öğretir (Romalılar 6:3-4; Koloseliler 2:11-12).
Vaftiz Simgeseldir
Baptistler Kutsal Kitap’ın vaftizin önemli olduğunu, ancak kurtuluş için gerekli olmadığını öğrettiğine inanırlar. Örneğin çarmıhtaki hırsız (Luka 23:39-43), Şam yolundaki Saul (Elçilerin İşleri 9:1-18) ve Kornelius’un evinde toplanan kişiler (Elçilerin İşleri 10:24-48), vaftiz gerekmeksizin kurtuluşu deneyimlediler. Petrus Pentikost günündeki vaazında tövbe edip Mesih’e iman etmiş kişileri, vaftiz kurtuluş için gerekli olduğu için değil, kurtulmuş olduklarına tanıklık etmek için vaftiz olmaya çağırdı (Elçilerin İşleri 2:1-41).
Bu nedenle vaftiz simgeseldir, sakrament niteliğinde değildir. Baptistler Kutsal Kitap’ın vaftizin kişinin kurtulmuş olduğunu simgelediğini ve bir kurtuluş aracı olmadığını öğrettiğine inanırlar. Vaftiz kurtaran lütfu iletmenin bir aracı değil, kurtaran lütfun deneyimlenmiş olduğuna tanıklık etmenin bir yoludur. Günahı yıkayıp temizlemez; Mesih’e iman yoluyla günahın bağışlanmasını simgeler.
Vaftiz kurtuluş için zorunlu olmasa da Rab’be itaat bakımından çok önemli bir gerekliliktir. Mesih öğrencilerine vaftiz etmelerini buyurdu (Matta 28:19); bu nedenle vaftiz, Rab olarak İsa’ya itaatin bir biçimidir. Vaftiz, kişinin “İsa Rab’dir” diye ilan ettiği yollardan biridir.
Vaftizler İçin Kişi, Yer, Zamanlama ve Ortam
Baptistlerin tüm imanlıların kâhinliğine ilişkin kavrayışı, yalnızca bir pastörün ya da ruhsal hizmete atanmış birinin değil, yerel cemaat tarafından yetkilendirilen herhangi bir imanlı kâhinin vaftiz yapabileceğini gösterir. Baptist kiliselerinin çoğunda uygulamada vaftizi pastör ya da bir kilise görevlisi yapar. Bazı Baptistler yalnızca “vaaz etmeye çağrılmış” kişilerin vaftiz yapması gerektiğinde ısrar etmişlerdir.
Mümkün olduğunda Baptistler vaftiz için halka açık bir yeri tercih ederler; çünkü vaftiz, imanın halka açık bir şekilde ikrar edilmesidir. Çeşitli ortamlar kullanılmıştır. Geçmişte çoğu kişi ırmaklarda ya da göllerde vaftiz edilirdi. Örneğin Sam Houston, Independence Baptist Kilisesi yakınındaki bir derede vaftiz edildi. Daha yakın zamanlarda kiliseler binaların içine vaftiz havuzları inşa ettiler. Bununla birlikte yüzme havuzları, göller, ırmaklar, göletler, dereler, okyanuslar ve hatta hayvan sulukları gibi birçok başka yer kullanılmaya devam etmektedir.
Baptistler, vaftizin kişinin imana gelişinden sonra olması dışında, vaftiz için belirli bir zamanı tercih etmezler. Vaftiz kurtuluş için zorunlu olmadığı için kişinin iman ikrarından hemen sonra vaftiz edilmesi şart değildir. Bazı kiliseler halka açık iman ikrarından çok kısa süre sonra vaftiz ederler. Başkaları ise adaydan vaftiz edilmeden önce yeni Hristiyanlar için düzenlenen bir sınıfa katılmasını isteme uygulamasına sahiptirler.
Baptistler vaftizi kilisenin bir işlevi olarak görürler. Aslında Baptistler vaftiz edilen her kişinin yerel bir cemaatin üyesi olması gerektiğine inanırlar. Baptistler vaftizi bireysel bir eylemden çok imanlı kâhinler topluluğunu, yani bir kiliseyi ilgilendiren bir eylem olarak görürler. Bir anlamda vaftiz, vaftiz edilen kişi ile kilise arasındaki antlaşmayı simgeler.
Sonuç
Din özgürlüğüne güçlü biçimde inanan Baptistler, başkalarının seçtikleri herhangi bir yolla vaftiz etme hakkına saygı gösterirler. Benzer biçimde Baptistler de kendi kanaatlerimizi ifade etme hakkımızı kullanmak isteriz.
Geçmişte Baptistler imanlının vaftizine bağlılıkları nedeniyle korkunç zulümlere katlandılar. Kuşkusuz günümüz Baptistleri imanlının vaftizini asla hafife almadan ona sımsıkı bağlı kalacak ve gelecek kuşakların onun engin önemini anlamasını güvence altına almak için her türlü çabayı göstereceklerdir.
“Vaftiz, Mesih tarafından verilmiş Yeni Antlaşma buyruğudur; yalnızca iman ikrarında bulunan kişilere ya da öğrenci olan veya öğretilmiş kişilere uygulanmalıdır; iman ikrarında bulunanlar vaftiz edilmelidir.
“Kutsal Yazı, bu buyruğun uygulanış yolunun ve biçiminin bütün bedeni suyun altına daldırmak ya da batırmak olduğunu bildirir….”
Baptistlerin 1644 tarihli Birinci Londra İnanç Bildirgesi’nin XXXIX. ve XL. Maddeleri
(özgün imla, büyük harf kullanımı ve noktalama)